Илјадници македонски студенти кои во последните години учествуваа во програмите „Work & Travel“, особено во Германија и САД, деновиве добиваат известувања од Управата за јавни приходи (УЈП) поврзани со пријавување на остварен приход во странство. Ова предизвика различни реакции во јавноста, најмногу поради дилемите дали станува збор за нова обврска или за поинакво толкување на веќе постоечките правила.

УЈП: не се воведува ништо ново, туку се применуваат веќе постојните правила

Од УЈП нагласуваат дека не се воведуваат нови даноци, ниту дополнителни обврски кои не постоеле претходно. Според нив, станува збор за активност насочена кон појаснување и доследна примена на Законот за данок на личен доход, како и поттикнување на граѓаните навремено да ги пријавуваат приходите остварени во странство.

Клучната порака на институцијата е дека секој даночен резидент на Македонија има обврска да го пријави данокот на доход – без разлика дали приходот е заработен дома или во странство.

Кои студенти добиле известувања?

Според реакциите и информациите кои се појавуваат во јавноста, известувањата најчесто ги добиле студенти кои:

• работеле сезонски преку „Work & Travel“ програми
• оствариле приходи во странство, направиле поврат на данок од странство, но не поднеле годишна даночна пријава во Македонија
• или во одредени случаи, веќе имале поднесено пријава, но со нецелосни или различно прикажани податоци

Посебно внимание привлекуваат случаите кај студенти кои аплицирале за поврат на данок во странство.

Дебатата за „двојно оданочување“

Еден од најчестите стравови кај студентите е дали ќе дојде до двојно оданочување – односно данок да се плати и во странство и во Македонија.

Од УЈП посочуваат дека тоа не треба да се случи, бидејќи постојат договори за избегнување на двојно оданочување, меѓу кои и договорот со Германија. Тие договори утврдуваат каде се плаќа данокот и како се признава веќе платениот данок.

Сепак, во пракса, многу од недоразбирањата произлегуваат од тоа што:

• не секој приход во странство автоматски значи дека е платен данок
• процедурите за поврат на данок (refund) во некои држави не значат дека данокот бил целосно регулиран
• разликите во даночните системи доведуваат до различни толкувања кај граѓаните

Различни толкувања и реакции

Дел од јавноста смета дека станува збор за задоцнето „средување на евиденцијата“, додека други сметаат дека студентите кои работеле привремено во странство не биле доволно информирани за домашните обврски.

Експертските толкувања генерално укажуваат дека клучниот принцип останува ист: ако некој е даночен резидент на Македонија, обврзан е да пријави приход, без разлика каде е остварен.

Пријавување преку „е-Даночни услуги“

Пријавувањето се врши електронски, преку системот „е-Даночни услуги“. По обработка на податоците, УЈП издава решение и налог за плаќање, доколку постои утврдена даночна обврска, во рамки на законските рокови.

Официјално соопштение на УЈП:

https://www.ujp.gov.mk/-/javnost/soopstenija/pogledni/1224?print=1

Студентска работа во Германија: